Yapay Zeka (AI) Politikası

Eleştirel Yönetim Çalışmaları Dergisi, sosyal bilimlerde bilgi üretiminin şeffaflık, dürüstlük ve akademik bütünlük çerçevesinde yürütülmesini savunur. Dergimiz, Üretken Yapay Zeka (Generative AI) ve Büyük Dil Modellerinin (LLM) akademik araştırmalardaki hızlı gelişimini yakından takip etmekte olup, bu araçların dergi süreçlerindeki kullanımına ilişkin aşağıdaki etik sınırları ve kuralları belirlemiştir:

1. Yazarlık ve Sorumluluk

Yapay Zeka Yazar Olamaz: Yapay zeka araçları (ör. ChatGPT, Claude, Gemini vb.) yazar veya ortak yazar olarak gösterilemez. Yazarlık, telif hakkı sorumluluğunu ve akademik hesap verebilirliği gerektiren insan odaklı bir statüdür.
Şeffaflık ve Beyan Zorunluluğu: Araştırmanın fikir aşamasında, veri analizinde, metin oluşturulmasında veya dil düzenlemesinde yapay zeka araçları kullanılmışsa, bu durum makalenin "Yöntem" veya "Araştırma Beyanları" bölümünde açıkça belirtilmelidir. Kullanılan aracın adı, sürümü ve çalışmanın hangi aşamasında/nasıl kullanıldığı şeffaf bir şekilde detaylandırılmalıdır.
İçerik Sorumluluğu: Yazarlar, yapay zeka tarafından üretilen içeriklerin doğruluğundan, bilimsel geçerliliğinden, tarafsızlığından ve intihal içermemesinden tamamen sorumludur.

2. Veri ve Görsel Üretimi

Veri Bütünlüğü: Yapay zeka araçları kullanılarak ampirik veri üretmek, sentetik veri uydurmak veya mevcut verileri manipüle etmek (data fabrication/falsification) kesinlikle yasaktır.
Görsel Kullanımı: Araştırmanın temel inceleme nesnesi olmadığı sürece (örneğin yapay zeka üzerine eleştirel bir analiz yapılmıyorsa), makalelerde yapay zeka ile üretilmiş sentetik görsellerin, grafiklerin veya tabloların birincil bulgu olarak kullanılması kabul edilmez.

3. Hakem Değerlendirme Süreci

Gizlilik İhlali Yasağı: Dergimizin benimsediği "ikili kör hakemlik" (double-blind peer review) sürecinin gizliliğini korumak esastır. Hakemler, değerlendirmek üzere kendilerine gönderilen yayımlanmamış taslak makaleleri, veri sızıntısı riski nedeniyle açık veya kapalı hiçbir yapay zeka aracına (metin özetleyici veya analiz ediciler dahil) yükleyemezler.
İnsan Muhakemesi: Hakemler değerlendirme raporlarını oluştururken tamamen kendi bilimsel uzmanlıklarını kullanmalı, eleştirel değerlendirme ve nihai karar verme sorumluluğunu yapay zeka araçlarına devretmemelidir.

4. Editoryal Kararlar ve Yönetim

Makalelerin kabul, revizyon veya ret kararları, tamamen editörlerin ve hakemlerin bağımsız eleştirel yargılarına dayanır. Editoryal karar süreçleri yapay zekaya devredilemez.
Editörlük, yalnızca biçimsel kontroller, intihal taramaları ve dil denetimleri gibi süreçleri hızlandırmak amacıyla dergi yönetim sistemine entegre edilen yapay zeka destekli araçlardan faydalanabilir.

5. İhlal Durumunda Uygulanacak Prosedürler Yapay zeka kullanımının kasıtlı olarak beyan edilmemesi, verilerin yapay zeka ile manipüle edilmesi veya başkalarının eserlerinin yapay zeka aracılığıyla telif hakkı ihlaline uğratılması durumunda, dergimizin Etik ve İntihal Politikası işletilir. Bu durumda makale reddedilebilir veya yayımlanmışsa COPE rehberleri doğrultusunda derhal geri çekilme (retraction) işlemi başlatılır.